Nowe apteki mogć być otwierane tylko przez farmaceutów – jest zgoda dwóch izb parlamentu

Izba Senatu odrzuciła dziś wniosek o odrzucenie ustawy o zmianie ustawy – Prawo farmaceutyczne (projekt poselski) i przyjęła ją bez
czytaj dalej

Chociaż wmawiają nam, że lekarz to zawód bez przyszłości – tabuny chętnych na Uczelnie Medyczne w Polsce

Jak co roku przed maturami tzw. Drzwi Otwarte na Uczelniach Medycznych. Już "po" jest m.in. Uniwersytet Medyczny w Gdańsku a
czytaj dalej

RPO chce poznać sumienie Aptekarzy

Według doniesień medialnych w Polsce pojawiają się apteki nieprowadzące sprzedaży środków antykoncepcyjnych z uwagi na powoływanie się przez farmaceutów w
czytaj dalej

Dnia 13.04.2017 Nowelizacja Prawa farmaceutycznego ma chronić pacjentów przed wzrostem cen leków - przekonuje ministerstwo zdrowia w komunikacie opublikowanym w czwartek. Resort odniósł się w ten sposób do zarzutów, że ustawa zwana "Apteką dla aptekarza" może spowodować wzrost cen leków. Zdaniem MZ na nowych przepisach skorzystają małe, rodzinne apteki, które przegrywają w konkurencji z aptekami sieciowymi. "Rozwiązania zaproponowane w ustawie – wbrew opiniom krytyków – są korzystne dla pacjentów. Obecnie sieci aptek sztucznie obniżają ceny leków nierefundowanych (w tym leków bez recepty) i sprzedają je po cenach dumpingowych" - ocenia ministerstwo.    Dnia 24.03.2017 Do dalszego procesu legislacyjnego trafią wczoraj uchwalone przez Sejm ustawy zdrowotne: 1.Nowelizacja dostosowującą prawo o transplantacjach do wymogów UE. Nowe brzmienie ustawy o pobieraniu, przechowywaniu, i przeszczepianiu komórek, tkanek i narządów. Tzw. ustawa transplantacyjna dostosowuje przepisy do dyrektyw unijnych dotyczących m.in. kodowania tkanek i komórek ludzkich oraz procedur weryfikacji równorzędnych norm jakości i bezpieczeństwa przywożonych tkanek i komórek. Celem nowelizacji jest zwiększenie bezpieczeństwa biorców oraz dawców tkanek i komórek. Ustawa dotyczy m.in. utworzenia jednolitego kodu europejskiego umożliwiającego identyfikację dawcy komórek lub tkanek dystrybuowanych w UE. Reguluje też szczegółowe wymagania w zakresie monitorowania pobranych, przetworzonych, przechowywanych lub dystrybuowanych komórek, tkanek lub narządów oraz wyrobów medycznych i materiałów mających bezpośrednio kontakt z nimi. 2.Ustawa tworzącą tzw. sieć szpitali. Nowelizacja ma zapewnić pacjentom lepszy dostęp do świadczeń szpitalnych, ambulatoryjnych i rehabilitacyjnych. Chodzi też o poprawę elastyczności zarządzania szpitalami i optymalizację kosztów leczenia. Ustawa wprowadza system podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej obejmujący grupy szpitali: I, II, III stopnia, onkologiczne, pulmonologiczne, pediatryczne i ogólnopolskie (np. instytuty, szpitale resortowe). Do systemu zabezpieczenia będą kwalifikowane podmioty publiczne i niepubliczne spełniające ściśle określone kryteria dotyczące zakresu i charakteru udzielanych świadczeń. Pierwsze wykazy szpitali zakwalifikowanych do sieci poznamy nie później niż do 27 czerwca. Ustawa o sieciach szpitali została uchwalona i wchodzi w życie 3.Nowelizacja ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta zwiększa prawa pacjenta w zakresie dostępu do dokumentacji medycznej oraz ochronę zawartych w niej danych osobowych i informacji o stanie zdrowia, a także doprecyzowuje przepisy dotyczące niektórych praw pacjenta, uprawnień rzecznika praw pacjenta oraz funkcjonowania wojewódzkich komisji ds. orzekania o zdarzeniach medycznych. Nowe przepisy zaczną obowiązywać 14 dni od ogłoszenia noweli.    Dnia 01.03.2017 WHO Światowa Organizacja Zdrowia ostrzega, aby sprawdzać źródła stron internetowych dostarczających informacji na temat bezpieczeństwa szczepionek. W ostatnich latach wiele stron internetowych świadczy mylące informacje dotyczące bezpieczeństwa szczepionek, wywołując falę nieuzasadnionych lęków. "Każdego dnia, dezinformacje na temat szczepionek mnożą się w internecie", mówi Isabelle Sahinovic, koordynator Vaccine Safety Net przy WHO. "To jest niebezpieczne. Musimy się upewnić, że rodzice, opiekunowie i pracownicy służby zdrowia korzystają z wiarygodnych informacji na temat szczepionek."    Dnia 06.03.2017 MZ: sytuacja dot. antybiotykoopornej bakterii New Delhi - pod kontrolą.W Polsce od 5 lat rośnie liczba zarażonych tą bakterią. New Delhi metallo-β-lactamase – enzym z grupy metalo-β-laktamaz uodparniający bakterie na wiele antybiotyków beta-laktamowych. Dotyczy to również karbapenemów, które używane były głównie do leczenia chorób powodowanych przez bakterie odporne na inne antybiotyki. Z powodu niemożliwych do opanowania infekcji bakteryjnych co roku umiera w Unii Europejskiej ponad 25 tys. osób. Tak źle z lekoopornością jeszcze nie było - ostrzega już od 3 lat Światowa Organizacja Zdrowia WHO    Dnia 18.02.2017 Sprzedaż na koniec 2016 r. całego rynku farmaceutycznego wyniosła ponad 31 700 000 000 PLN, Natomiast wartość refundacji wyniosła blisko 8 100 000 000 PLN (+2,5% do 2015roku). W styczniu 2017 sprzedaż rynku aptecznego była o 84,05 mln PLN wyższa w stosunku do sprzedaży z grudnia 2016 w którym wyniosła 2 938 mln PLN. Średnia marża apteczna w styczniu 2017r. wyniosła 26,01%. Natomiast w porównaniu do analogicznego okresu poprzedniego roku sprzedaż całego rynku zwiększyła się o 455,71 mln PLN. roku. Trwa trend wzrostu ilości klientów aptek, którzy kupują coraz więcej produktów aptecznych tj. leków, suplementów i kosmetyków    Dnia 09.02.2017 Minister Radziwiłł dla jednego z dzienników: Likwidacja NFZ to nie jest zmiana tabliczek, ale bezpośrednie wzięcie odpowiedzialności za zdrowie obywateli przez administracje państwową. Po 1 stycznia zniknie weryfikacja uprawnienia do korzystania z państwowej służby zdrowia. Nie będzie potrzebnych tylu ludzi, którzy dzisiaj się tym zajmują.     Dnia 24.01.2017 Rośnie świadomość Polaków do zgłaszania działań niepożądanych leków a czy Firmy Farmaceutyczne są z tego zadowolone? W zeszłym roku o 30 procent więcej pacjentów niż rok wcześniej, zgłosiło działania niepożądane leków do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych. Dla firm farmaceutycznych otwiera się nowy rynek zbytu - państwa afrykańskie będą mogły importować leki.



Najważniejsze co powinieneś wiedzieć o dietach. Dobrze zaplanowana jest bezpieczna

Klasyfikacja i charakterystyka diet

 

    Klasyfikacja diet
     
  Nazwa diety Charakterystyczna cecha diety
   
1. Dieta podstawowa Stosowana jest u osób nie wymagających żywienia dietetycznego,
    będących w szpitalach, sanatoriach i innych zakładach leczniczych;
    powinna spełniać wymagania racjonalnego żywienia ludzi
    zdrowych, tzn. ma spełniać zapotrzebowanie pacjenta na energię
    oraz wszystkie niezbędne składniki odżywcze potrzebne do
    prawidłowego funkcjonowania organizmu, utrzymania należnej
    masy ciała i zachowania zdrowia.
     
2. Dieta bogatoresztkowa Zwiększona ilość błonnika pokarmowego (średnio 40 -50 g /dobę)
     
3. Dieta łatwo strawna Charakteryzuje się doborem produktów, potraw i technik
    sporządzania posiłków łatwo strawnych, stanowi podstawę do
    planowania diet pozostałych
     
4. Dieta łatwo strawna Tłuszcz w diecie zredukowany jest do połowy normy fizjologicznej,
z ograniczeniem tłuszczu wykazuje cechy diety łatwo strawnej
     
5. Dieta łatwo strawna Wykazuje cechy diety łatwo strawnej; ogranicza produkty
z ograniczeniem substancji i potrawy wzmagające wydzielanie żołądkowe
pobudzających wydzielanie soku żołądkowego
 
   
6. Dieta łatwo strawna o zmienionej konsystencji:
Określa konsystencję płynną lub papkowatą
  • papkowata
 
  • płynna
 
  • płynna wzmocniona
 
  • do żywienia przez zgłębnik lub przetokę
 
7. Dieta ubogoenergetyczna Ma zredukowaną liczbę kalorii, najczęściej
  o 1000 ( w stosunku do indywidualnie
  obliczonego zapotrzebowania energetycznego
   
8. Dieta o kontrolowanej zawartości Charakteryzuje się zwiększeniem tłuszczów
kwasów tłuszczowych roślinnych i rybich kosztem tłuszczów zwierzęcych
   
9. Dieta łatwostrawna bogatobiałkowa Za bogatobiałkową uważa się dietę, która
  dostarcza powyżej 100g białka na dobę
   
10. Dieta z ograniczeniem łatwo przyswajalnych węglowodanów i nasyconych kwasów tłuszczowych
W diecie ogranicza się, a nawet wyklucza
  produkty zawierające węglowodany szybko
  wchłaniające się, jak: dżemy wysokosłodzone,
  cukier, miód, słodycze
   
11. Dieta łatwo strawna niskobiałkowa Zawartość białka w diecie sięga do 40g i poniżej,
  lecz nie mniej niż 20g; mniejsze wartości
  prowadzą do rozpadu białek ustrojowych

 

Dieta podstawowa

  • Dieta oznacza specjalny sposób żywienia uwzględniający ilość i jakość spożywanych pokarmów.
  • Dieta ma na celu dostarczenie niezbędnych składników pokarmowych oraz dostosowanie ich podaży do możliwości trawienia, wchłaniania
  • metabolizowania przez zmieniony chorobowo organizm.

Jest ona modyfikacją racjonalnego sposobu żywienia ludzi zdrowych.

Modyfikacja ta polega na:

– ograniczeniu lub zwiększeniu jednego lub kilku składników w dziennej racji pokarmowej

  • -uwzględnieniu szczegółowych zaleceń obejmujących techniki kulinarne.
  • Dieta podstawowa :
  • stosowana jest u osób nie wymagających leczenia dietetycznego w szpitalach, sanatoriach i innych zakładach leczniczych.
  • powinna spełniać wymagania racjonalnego żywienia ludzi zdrowych tzn. pokrywać zapotrzebowanie na energię oraz wszystkie składniki odżywcze potrzebne do prawidłowego funkcjonowania organizmu, utrzymania należnej masy ciała i zachowania zdrowia.

 

W opracowaniu diety podstawowej należy:

  • Przestrzegać zasad planowania jadłospisów
  • Planować nie mniej niż 4-5 posiłków dziennie
  • Przyjąć za podstawę diety wartość średnią około 2000 kcal z wyjątkiem diety ubogoenergetycznej i bogatobiałkowej (przyjęto średnie normy przy małej aktywności fizycznej, dla kobiet 1800 kcal, dla mężczyzn 2270 kcal)

 

W planowanej diecie podstawowej:

  • Białko powinno stanowić 15,5% sumy dobowego zapotrzebowania energetycznego
  • Tłuszcz – 29,5% sumy dobowego zapotrzebowania energetycznego
  • Węglowodany – 55% sumy dobowego zapotrzebowania energetycznego

 

Dieta podstawowa:

  • W każdym posiłku, w miarę możliwości, powinna zawierać produkty ze wszystkich sześciu grup produktów spożywczych
  • Powinna być urozmaicona
  • Powinna być planowana na co najmniej 7, lepiej na 10 lub 14 dni

 

Założenia diety podstawowej

Energia kcal 2000
     
Białko ogółem g 75-80
     
Białko zwierzęce g 45
     
Tłuszcz g 65
     
Węglowodany przyswajalne g 275
     
Błonnik pokarmowy g 30-40
     
Wapń g 0,9
     
Żelazo mg 13
     
Witamina A(ekw. Retinolu) mcg 750
     
Witamina B1 mg 1,7
     
Witamina B2 mg 2,0
     
Witamina C mg 70
     

 

Dzienna racja pokarmowa produktów spożywczych na 2000kcal wyrażona w gramach w diecie podstawowej

 

1.   Produkty zbożowe, w tym: 220 3. Mleko i produkty mleczne: 850
Pieczywo mieszane (135 g chleba=100 g mąki) 215   Mleko i mleczne napoje fermentowane 400
215 g pieczywa=160 g mąki        
Mąka, makarony 30   Ser twarogowy (15g sera=100g mleka) =300 45
Kasze, płatki śniadaniowe 30   Sery podpuszczkowe (10 g sera=100 g mleka 15
      15 g sera=150  
2.   Warzywa i owoce, w tym: 975 4. Mięso, drób, wędliny, ryby, jaja: 135
Warzywa:     Mięso, drób (bez kości) 75
Bogate w wit. C 100   Wędliny 25
Bogate w beta-karoten 100   Ryby 20
Pozostałe warzywa 200   Jaja 15
Ziemniaki 275 5. Tłuszcze: 45
Suche nasiona roślin strączkowych 10   Zwierzęce – masło , śmietana 20
Owoce:     Roślinne – olej, oliwa, margaryna miękka 25
Bogate w wit. C 100 6. Cukier i słodycze 45
Bogate w beta-karoten 50      
Pozostałe owoce 150      
         

 

Dieta bogatoresztkowa

 

Zastosowanie diety:

  • w zaparciach nawykowych, w postaci atonicznej oraz w zaburzeniach czynnościowych jelit

 

Celem diety jest:

  • pobudzenie motoryki jelit i uregulowanie ich czynności bez stosowania środków farmakologicznych.

Dieta bogatoresztkowa jest modyfikacją diety podstawowej polegającej na zwiększeniu ilości :

  • błonnika pokarmowego frakcji nierozpuszczalnych
  • płynów.

 

Założenia diety bogatoresztkowej

Energia kcal 2000 Dieta podst.
       
Białko ogółem g 70-75  
       
Białko zwierzęce g 40  
       
Tłuszcz g 65  
       
Węglowodany przyswajalne g 280 275
       
Błonnik pokarmowy g >40 30-40
       
Wapń g >0,9 0,9
       
Żelazo mg >13 13
       
Witamina A(ekw. Retinolu) mcg 750  
       
Witamina B1 mg 1,7  
       
Witamina B2 mg 2,0  
       
Witamina C mg 70  
       

 

W planowanej diecie bogatoresztkowej:

  • Białko powinno stanowić 14,5% sumy dobowego zapotrzebowania energetycznego
  • Tłuszcz 29,5% sumy dobowego zapotrzebowania energetycznego
  • Węglowodany 56% sumy dobowego zapotrzebowania energetycznego

 

Dzienna racja pokarmowa produktów spożywczych na 2000kcal wyrażona w gramach w diecie bogatoresztkowej

1.   Produkty zbożowe, w tym: 220 3. Mleko i produkty mleczne: 800
Pieczywo razowe   (160) 215   Mleko i mleczne napoje fermentowane 500
Mąka, makarony razowe 30   Ser twarogowy  (200 ) 30
Kasze, płatki śniadaniowe gruboziarniste 30   Sery podpuszczkowe  (100) 10
2.   Warzywa i owoce, w tym: 1025 4. Mięso, drób, wędliny, ryby, jaja: 115
Warzywa:     Mięso, drób (bez kości) 55
Bogate w wit. C 100   Wędliny 25
Bogate w beta-karoten 100   Ryby 20
Pozostałe warzywa 200   Jaja 15
Ziemniaki 250 5. Tłuszcze: 45
Suche nasiona roślin strączkowych —–   Zwierzęce – masło , śmietana 20
Owoce:     Roślinne – olej, oliwa, margaryna miękka 25
Bogate w wit. C 100 6. Cukier i słodycze 45
Bogate w beta-karoten 50      
Pozostałe owoce 100      
Śliwki suszone  (100-200 świeżych) 20-40      
         

 

Błonnik pokarmowy

Błonnik pokarmowy stanowią:

  • Polisacharydy ścian komórkowych
  • Ligniny
  • Celulozy i chemicelulozy (frakcja nierozpuszczalna błonnika)

Błonnik pokarmowy nie ulega strawieniu i wchłanianiu, jest jednak niezbędny do utrzymania prawidłowej funkcji przewodu pokarmowego.

Błonnik pokarmowy nierozpuszczalny:

  • Zwiększa masy kałowe
  • W niewielkim stopniu wiąże wodę
  • Przez mechaniczne drażnienie przyspiesza pasaż jelit
  • Zmniejsza wartość energetyczną diety i daje uczucie sytości

 

Produkty bogate w błonnik:

  • Otręby pszenne
  • Gruboziarniste produkty zbożowe jak: kasza gryczana, jęczmienna, gracham, pieczywo razowe, pieczywo chrupkie.

Ważną rolę w diecie bogatoresztkowej odgrywają:

  • Suszone owoce – śliwki, rodzynki, figi ( zawierają one około 5% ligniny, są bardzo skuteczne w zaparciach).

W diecie bogatoresztkowej stosowanej w zaparciach produkty bogate w błonnik należy stopniowo zwiększać do 40-50g/dobę


Inne produkty wykazujące korzystne działanie na perystaltykę jelit:

  • Miód
  • Jogurt, kefir, 1-dniowe ukwaszone mleko, śmietanka
  • Kawa prawdziwa, wody gazowane

* Kompoty z suszonych śliwek, soki zawierające kwasy organiczne

  • Masło, oliwa z oliwek, oleje
  • Surówki
  • Siemię lniane
  • Buliony, rosoły
  • Potrawy ostro przyprawione

Dobry rezultat dają podawane:

  • chłodne potrawy i napoje

Na czczo:

*0,5 szklanki chłodnej przegotowanej wody z miodem

  • namoczone suszone śliwki
  • łyżeczka masła lub oliwy

 

W diecie bogatoresztkowej ograniczyć należy pokarmy zmniejszające perystaltykę jelit:

  • Kluski
  • Białe pieczywo
  • Ryż
  • Kasza manna
  • Mąka ziemniaczana
  • Ciastka z kremem
  • Banany

W diecie bogatoresztkowej należy wykluczyć:

  • Mocną herbatę
  • Suszone czarne jagody
  • Wino czerwone wytrawne
  • Suche pożywienie
  • Wzdymające – groch, fasolka, bób, warzywa kapustne

 

Dieta łatwostrawna

Zastosowanie diety:

  • W stanach zapalnych błony śluzowej żołądka i jelit,
  • W nadmiernej pobudliwości jelita grubego
  • W nowotworach przewodu pokarmowego
  • W wyrównanych chorobach nerek i dróg moczowych
  • W chorobach infekcyjnych przebiegających z gorączką
  • W zapalnych chorobach płuc i opłucnej o przebiegu ostrym
  • W przewlekłych chorobach układu oddechowego przebiegających z rozedmą
  • W zaburzeniach krążenia płucnego (zawał)
  • W okresie rekonwalescencji po zabiegach chirurgicznych
  • Dla chorych długo leżących, u których dochodzi do zaburzenia pracy przewodu pokarmowego
  • Dla osób w wieku podeszłym

Celem diety jest:

  • Dostarczenie choremu wszystkich niezbędnych składników pokarmowych
  • Ograniczenie produktów i potraw ciężko strawnych

Założenia dla diety łatwo strawnej

Energia kcal 2000
     
Białko ogółem g 75-80
     
Białko zwierzęce g 45
     
Tłuszcz g 65
     
Węglowodany przyswajalne g 275
     
Błonnik pokarmowy g <25
     
Wapń g 0,9
     
Żelazo mg 13
     
Witamina A(ekw. Retinolu) mcg 750
     
Witamina B1 mg 1,7
     
Witamina B2 mg 2,0
     
Witamina C mg 70
     

 

W planowanej diecie łatwostrawnej:

  • Białko powinno stanowić 15,5% sumy dobowego zapotrzebowania energetycznego
  • Tłuszcze 29,5% sumy dobowego zapotrzebowania energetycznego
  • Węglowodany 55% sumy dobowego zapotrzebowania energetycznego

Dieta łatwo strawna:

Charakterystyka diety

To modyfikacja żywienia racjonalnego ludzi zdrowych

  • Ma pokryć zapotrzebowanie energetyczne i dostarczyć takiej samej ilości składników pokarmowych jak dieta podstawowa (normalna)
  • Wymaga odpowiedniego  doboru  produktów  łatwo  strawnych  oraz  technik sporządzania posiłków czyniących potrawę łatwo przyswajalną. Jej podstawą jest ograniczenie lub wykluczenie produktów i potraw tłustych, smażonych, pieczonych tradycyjnie, długo zalegających w żołądku, wzdymających,ostro przyprawionych
  • Wymaga zmniejszenia podaży błonnika pokarmowego przez dobór odpowiednich warzyw i owoców, sporządzania przecierów i soków, obieranie, gotowanie, stosowanie oczyszczonych produktów zbożowych; zalecana ilość błonnika w diecie- do 25g
  • Wymaga stosowania 4 – 5 posiłków w ciągu dnia regularnie w określonych godzinach i w niewielkich objętościach, ostatni posiłek 2godz przed snem

Indywidualizacja diety łatwo strawnej

Dieta w zależności od masy ciała pacjenta oraz choroby w jakiej będzie stosowana może ulec modyfikacji pod względem zawartości energii, składników pokarmowych albo produktów spożywczych

Posiłki powinny być:

  • Smaczne
  • Przyprawione łagodnymi przyprawami dozwolonymi w diecie
  • Zestawione atrakcyjnie, tak aby pobudzały łaknienie
  • Konstruowane indywidualnie dla każdego pacjenta co pozwala wykluczyć z diety te produkty i potrawy po których dany pacjent nie czuje się dobrze

 

Dieta łatwostrawna z ograniczeniem tłuszczu

Zastosowanie diety:

  • Przewlekłe zapalenie i kamica pęcherzyka żółciowego oraz dróg żółciowych
  • W chorobach miąższu wątroby – przewlekłym zapaleniu wątroby, marskości wątroby
  • W przewlekłym zapaleniu trzustki
  • We wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego – w okresie zaostrzenia choroby

 

Celem diety jest:

  • Ochrona wymienionych narządów przez zmniejszenie ich aktywności wydzielniczej.

Założenia dla diety łatwostrawnej z ograniczeniem tłuszczu

Energia kcal 2000 podst/łatw
       
Białko ogółem g 80-85 75-80
       
Białko zwierzęce g 50 45
       
Tłuszcz g 35-40 65
       
Węglowodany przyswajalne g 330 275
       
Błonnik pokarmowy g <20  
       
Wapń g 0,9  
       
Żelazo mg >13  
       
Witamina A(ekw. Retinolu) mcg 750  
       
Witamina B1 mg 1,7  
       
Witamina B2 mg 2,0  
       
Witamina C mg >70 70
       

 

W planowanej diecie łatwostrawnej z ograniczeniem tłuszczu:

  • Białko ogółem powinno stanowić 16,5% sumy dobowego zapotrzebowania energetycznego
  • Tłuszcze – 17% sumy dobowego zapotrzebowania energetycznego
  • Węglowodany – 66,5% sumy dobowego zapotrzebowania energetycznego

 

Charakterystyka diety

  • Dieta ta jest modyfikacją diety łatwo strawnej, która polega na zmniejszeniu ilości produktów będących źródłem tłuszczu zwierzęcego oraz obfitujących w cholesterol
  • Zawartość tłuszczu pochodzenia roślinnego i zwierzęcego powinna wynosić 30 – 50g/dobę (jest to tłuszcz znajdujący się w produktach –mięso, wędliny, mleko, jaja – oraz dodawany do potraw i pieczywa)

Należy pamiętać, że produkty białkowe dostarczają ponad połowę dziennej racji tłuszczu

  • Tłuszcze, które mają zastosowanie w ilości 20 – 30g/dobę to: olej słonecznikowy, sojowy, kukurydziany, rzepakowy bezerukowy, z zarodków pszennych oraz oliwa z oliwek, w ograniczonej ilości masło oraz miękkie margaryny

 

Dieta łatwostrawna z ograniczeniem tłuszczu:

  • Całkowicie wyklucza się z diety: *smalec, słoninę, boczek, łój,

 *produkty trudno strawne, długo zalegające w żołądku, *wzdymające, ostro przyprawione,

 *produkty zbożowe gruboziarniste

  • Zmniejszona ilość tłuszczu w diecie to zmniejszona ilość witamin rozpuszczalnych w tłuszczach – należy zwiększyć w diecie ilość warzyw bogatych w b-karoten
  • Białko zalecane jest w normie fizjologicznej, ważne aby było równomiernie rozłożone na podstawowe posiłki (tylko w niektórych przypadkach chorobowych zaleca się podawanie białka powyżej normy)

 

Dieta łatwostrawna z ograniczeniem tłuszczu:

  • Powinna zapewnić organizmowi wszystkie niezbędne składniki pokarmowe
  • Jej wartość energetyczna ma zapewnić utrzymanie należnej masy ciała
  • Tłuszcze mają pokrywać do 20% zapotrzebowania energetycznego
  • Białko ma pokrywać 12 -18% zapotrzebowania energetycznego
  • Węglowodany uzupełniają dobową ilość energii
  • W jadłospisie należy uwzględnić produkty bogate w wit.c (wpływa na układ immunologiczny, pomocna w stanach zapalnych)
  • Posiłki podaje się 5 razy w ciągu dnia w małych objętościach i o umiarkowanej temperaturze

 

  • Stosowanie omawianej diety w rożnych przypadkach chorobowych wiąże się z koniecznością jej modyfikacji oraz dostosowaniem do indywidualnych potrzeb pacjenta

Dieta łatwostrawna z ograniczeniem substancji pobudzających wydzielanie soku żołądkowego

Zastosowanie diety:

  • W chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy
  • W przewlekłym nadkwaśnym nieżycie żołądka
  • W refluksie żołądkowo-przełykowym
  • W dyspepsjach czynnościowych żołądka (dolegliwości niemające podłoża zmian organicznych)

 

Celem diety jest:

  • Dostarczenie pacjentowi wszystkich niezbędnych składników odżywczych
  • Ograniczenie produktów i potraw pobudzających wydzielanie kwasu solnego
  • Neutralizowanie soku żołądkowego
  • Niedrażnienie chemiczne, mechaniczne, termiczne błony śluzowej żołądka

 

Założenia dla diety łatwostrawnej z ograniczeniem substancji pobudzających wydzielanie soku żołądkowego

Energia kcal 2000 podst/łatw
       
Białko ogółem g 80 75-80
       
Białko zwierzęce g 50 45
       
Tłuszcz g 70 65
       
Węglowodany przyswajalne g 260-265 275
       
Błonnik pokarmowy g >25  
       
Wapń g 0,9  
       
Żelazo mg 13  
       
Witamina A(ekw. Retinolu) mcg 750  
       
Witamina B1 mg 1,7  
       
Witamina B2 mg 2,0  
       
Witamina C mg 70  
       

 

W planowanej diecie łatwostrawnej z ograniczeniem substancji pobudzających wydzielanie soku żołądkowego:

  • Białko ogółem powinno stanowić 16% sumy dobowego zapotrzebowania energetycznego
  • Tłuszcze – 31,5% sumy dobowego zapotrzebowania energetycznego
  • Węglowodany – 52,5% sumy dobowego zapotrzebowania energetycznego

 

Charakterystyka diety

W diecie należy ograniczyć produkty i potrawy pobudzające czynność wydzielniczą żołądka, są to:

  • Mocne rosoły, buliony, wywary warzywne, grzybowe, galarety
  • Wody gazowane, kwaśne napoje, nierozcieńczone soki z owoców i warzyw
  • Napoje alkoholowe (piwo, wino), kawa naturalna, mocna herbata
  • Produkty marynowane, wędzone
  • Potrawy pikantne, smażone, pieczone
  • Ostre przyprawy

W diecie należy:

  • Zwiększyć ilość białka do 1,2g/kg masy ciała

*białko pełnowartościowe z mleka, twarogu, jaj, drobiu, ryb, mięsa – wiąże nadmiar kwasu solnego

  • Ograniczyć mleko do 0,7 – 1l na dobę

*mleko początkowo osłania błonę śluzową żołądka, łagodzi ból, ale po wchłonięciu zawarty w mleku wapń zwiększa wydzielanie gastryny, która pobudza czynność wydzielniczą żołądka

  • Uwzględnić tłuszcze łatwo strawne, obok masła i śmietanki ważne są tłuszcze roślinne zmniejszające stężenie cholesterolu; tłuszcze mają pokrywać 30% dobowego zapotrzebowania energetycznego, wykazują zdolność hamowania wydzielania kwasu solnego, zmniejszając motorykę żołądka
  • Ograniczyć błonnik pokarmowy – wykluczyć z diety pieczywo razowe, grube kasze, surowe warzywa i owoce, które często dają objawy dyspeptyczne : gniecenie, wzdęcia – mechanicznie podrażniając błonę śluzową żołądka

 

W planowanej diecie łatwo strawnej z ograniczeniem substancji pobudzających wydzielanie soku żołądkowego:

  • Wykluczyć należy produkty trudno strawne, wzdymające, ostro przyprawione
  • Przygotowywać potrawy o konsystencji papkowatej (które ograniczają żucie wzmagające wydzielanie żołądkowe)
  • Spożywać posiłki regularnie w tych samych porach dnia, w niewielkich objętościach, 5 razy dziennie
  • Podawać posiłki o umiarkowanej temperaturze
  • Dostosować produkty indywidualnie dla każdego pacjenta, wykluczając te, które wywołują lub nasilają dolegliwości


Dieta o zmienionej konsystencji – papkowata.

Zastosowanie diety:

  • W chorobach jamy ustnej i przełyku
  • W przypadku utrudnionego gryzienia i połykania
  • W niektórych chorobach przebiegających z gorączką
  • Po niektórych zabiegach chirurgicznych według wskazań lekarza

 

Celem diety jest:

  • zapewnienie choremu wszystkich niezbędnych składników pokarmowych.

 

Założenia dla diety papkowatej

Energia kcal 2000 pods/ łatw
       
Białko ogółem g 80 75-80
       
Białko zwierzęce g 50 45
       
Tłuszcz g 65-70 65
       
Węglowodany przyswajalne g 270 275
       
Błonnik pokarmowy g <20  
       
Wapń g 0,9  
       
Żelazo mg 13  
       
Witamina A(ekw. Retinolu) mcg 750  
       
Witamina B1 mg 1,7  
       
Witamina B2 mg 2,0  
       
Witamina C mg >70 70
       

 

W planowanej diecie o zmienionej konsystencji – papkowatej:

  • Białko ogółem powinno stanowić 16% sumy dobowego zapotrzebowania energetycznego
  • Tłuszcze – 30% sumy dobowego zapotrzebowania energetycznego
  • Węglowodany – 54% sumy dobowego zapotrzebowania energetycznego

 

Charakterystyka diety

  • Wartość energetyczna oraz dobór produktów są zbliżone do diety łatwo strawnej
  • Potrawy podawane są w formie papkowatej
  • Ważnym składnikiem jest białko pochodzenia zwierzęcego, witamina C, witaminy z grupy B oraz składniki mineralne
  • Potrawy należy sporządzać tak aby nie drażniły chemicznie, mechanicznie i termicznie chorobowo zmienionego przełyku lub jamy ustnej
  • Potrawy przyrządzane są metodą gotowania
  • Stosuje się zupy przecierane, zupy krem, podprawiane zawiesiną z mąki i śmietanki, zgęszczane żółtkiem, masłem
  • Warzywa i owoce zaleca się w postaci surowych soków a także w gotowanej – rozdrobnionej
  • Zaleca się podawanie mięsa gotowanego mielonego lub sporządzonego z masy mielonej najlepiej z sosami

 

Dieta o zmienionej konsystencji – płynna

Zastosowanie diety:

  • U chorych, u których występują wymioty, nudności, biegunka
  • W innych przypadkach chorobowych według zaleceń lekarza

 

Celem diety jest:

  • Dostarczenie pacjentowi odpowiedniej ilości płynów,

Dieta nie dostarcza energii i składników pokarmowych

W planowanej diecie o zmienionej konsystencji – płynnej:

  • Białko ogółem powinno stanowić 16% sumy dobowego zapotrzebowania energetycznego
  • Tłuszcze – 34 % sumy dobowego zapotrzebowania energetycznego
  • Węglowodany – 50 % sumy dobowego zapotrzebowania energetycznego

 

Charakterystyka diety

W jej skład wchodzą:

  • Woda przegotowana, mineralna niegazowana
  • Napar rumianku, mięty, herbata bez cukru
  • Na zlecenie lekarza herbata może być lekko słodzona z cytryną lub sokiem owocowym
  • Na zlecenie lekarza można podać 5% kleik przecedzony przez gęste sito, ugotowany z kaszy jęczmiennej, ryżu lub płatków owsianych
  • Przy braku przeciwwskazań można podać chudy rosół z cielęciny lub chudego drobiu
  • Dieta składająca się tylko z płynów może być stosowana przez 1 – 2 dni
  • W miarę poprawy stanu zdrowia do kleików można dodać żółtko jaja, masło, do klarownych soków – żelatynę
  • Następnie wprowadza się dietę płynną wzmocnioną – posiłki miksowane
  • W miarę poprawy stanu zdrowia dietę stopniowo rozszerza się, przechodząc do diety łatwo strawnej

 

Dieta płynna wzmocniona

Zastosowanie diety:

  • W chorobach jamy ustnej i przełyku
  • U chorych nieprzytomnych
  • W innych stanach chorobowych według wskazań lekarza

 

Celem diety jest:

  • Dostarczenie pacjentowi odpowiedniej ilości energii i składników pokarmowych
  • Ochrona jamy ustnej i przewodu pokarmowego przed drażnieniem mechanicznym, chemicznym i termicznym pokarmów

 

Założenia dla diety płynnej wzmocnionej

Energia kcal 2000 pods/łatw
       
Białko ogółem g 80 75-80
       
Białko zwierzęce g 50 45
       
Tłuszcz g 75 65
       
Węglowodany przyswajalne g 250 275
       
Błonnik pokarmowy g  
       
Wapń g 0,9  
       
Żelazo mg 13  
       
Witamina A(ekw. Retinolu) mcg 750  
       
Witamina B1 mg 1,7  
       
Witamina B2 mg 2,0  
       
Witamina C mg 70  
       

 

W planowanej diecie płynnej wzmocnionej:

  • Białko zawarte w diecie dostarcza 16 – 20% energii, czasem do 24%
  • Tłuszcz pokrywa zapotrzebowanie energetyczne w 30 – 35%
  • Węglowodany pokrywają zapotrzebowanie energetyczne w 44 – 54%

 

Charakterystyka diety

  • Pożywienie musi być łatwo strawne, ubogie w błonnik pokarmowy, bez ostrych przypraw i używek
  • Pożywienie nie może powodować wzdęć, biegunek, zaparć
  • Pożywienie spożywane jest w sposób naturalny, gdy żywienie doustne jest niemożliwe pożywienie podawane jest przez sondę
  • Posiłki muszą mieć odpowiednią wartość energetyczną i odżywczą aby nie doprowadzić do niedoborów pokarmowych
  • Wartość energetyczna powinna być ustalona indywidualnie dla każdego pacjenta zależnie od masy ciała, wieku, płci, rodzaju schorzenia; waha się od 1600 – 2400 kcal, przy zwiększonym katabolizmie zaleca się do 3000 kcal i więcej
  • Jeden mililitr pożywienia powinien zawierać 1 kcal, czasem 0,8-0,9kcal
  • Dieta na 2000 kcal powinna mieć objętość 2000-2500ml
  • Objętość jednego posiłku podawanego przez zgłębnik (złożony przez nos do żołądka) nie powinna przekraczać 500ml, temperatura powinna wynosić 37 0 C

 

Rytm podawania posiłków i ich objętość ustala lekarz

Dieta do żywienia przez zgłębnik lub przetokę

Zastosowanie diety:

  • U chorych nieprzytomnych
  • U chorych z zaburzeniami połykania na tle neurologicznym
  • W niektórych chorobach jamy ustnej
  • W urazach części twarzowej czaszki
  • Po oparzeniach jamy ustnej, przełyku i żołądka
  • W nowotworach przełyku, wpustu żołądka
  • W niedrożności górnej części przewodu pokarmowego
  • W innych chorobach zgodnie z zaleceniem lekarza

 

Celem diety jest:

  • Dostarczenie choremu odpowiedniej ilości energii i wszystkich niezbędnych składników odżywczych

Charakterystyka diety

  • Dieta musi mieć konsystencję taką aby nie wystąpiły trudności w jej podawaniu, pokarm musi swobodnie przechodzić przez zgłębnik
  • Dieta musi być dobrze tolerowana przez chorego
  • Nie może dawać uczucia pełności, rozpierania w nadbrzuszu, bólu i wzdęcia brzucha, wywoływać nudności, wymiotów, biegunki lub zaparć
  • Do żywienia przez zgłębnik można wykorzystać dietę płynną wzmocnioną
  • Diety z produktów spożywczych naturalnych mogą być wzbogacane w składniki odżywcze przez połączenie ich z gotowymi dietami przemysłowymi
  • Coraz częściej stosuje się do żywienia przez zgłębnik gotowe diety przemysłowe – preparaty do żywienia enteralnego – występują one w postaci płynnej lub sproszkowanej i wówczas są łączone z odpowiednią ilością wody lub mleka
  • Rodzaj diety i rytm podawania posiłków oraz ich objętość ustala lekarz
  • Najczęściej w pierwszych dniach chory otrzymuje posiłki co godzinę przez całą dobę w równych, małych objętościowo porcjach
  • Przy dobrej tolerancji pokarmu podaje się 6 porcji co 4 godziny
  • Po okresie adaptacji doprowadza się do 6 -8 godzinnej przerwy nocnej
  • Czasem żywienie rozpoczyna się od 1/3 lub połowy objętości, dochodząc do 100% w trzecim dniu lub podaż pokarmu rozpoczyna się od mniejszego stężenia energii w 1ml,uzyskując w ciągu kilku dni koncentrację 1kcal/1ml
  • Posiłki należy podawać o temp. 30 – 37 0 C
  • Dieta o objętości 2000ml zawiera 2000kcal
  • Pokarm może być również podawany do przewodu pokarmowego metodą ciągłego wlewu przy użyciu pompy, która umożliwia ustalenie prędkości tego wlewu

 

Zalety preparatów przemysłowych

  • Mają standardowy skład, ściśle określoną ilość składników pokarmowych i znaną wartość energetyczną
  • Są łatwe w przygotowaniu
  • Mają płynną konsystencję, dlatego nie zatykają cewników
  • Znana jest ich wartość osmolarna (250-400mOsmol/1)
  • Są sterylne
  • Znajdują się w opakowaniach o odpowiedniej ilości
  • Są zróżnicowane pod względem smakowym, co ma istotne znaczenie w żywieniu doustnym

 

Rodzaje diet przemysłowych

Diety przemysłowe są:

  • Bezlaktozowe
  • Normokaloryczne 1kcal/ml lub hiperkaloryczne > 1kcal/1ml
  • Normobiałkowe lub wysokobiałkowe >20% energii z białka
  • Izoosmolarne lub hiperosmolarne
  • Ubogo- bogatoresztkowe (wzbogacone w błonnik pokarmowy) lub bezresztkowe
  • Pełnowartościowe – zawierające wszystkie składniki odżywcze i jednoskładnikowe (diety cząstkowe) uzupełniające skład diety podstawowej
  • Wzbogacane w tłuszcze MCT, kwasy tłuszczowe z rodziny n-3, glutaminę, argininę

 

Dieta kleikowa

Zastosowanie diety:

  • W ostrych schorzeniach przewodu pokarmowego, wątroby, trzustki, pęcherzyka żółciowego, nerek
  • W chorobach zakaźnych
  • W stanach pooperacyjnych

 

Celem diety jest:

  • Oszczędzenie chorobowo zmienionego narządu

Charakterystyka diety

Podstawowy składnik tej diety to:

  • Kleik:

–  Z ryżu (działanie zapierające)

–  Z kaszy jęczmiennej (działanie lekko wzdymające)

–  Z płatków owsianych (działanie rozluźniające)

–  Z kaszy manny

  • Dieta może być stosowana tylko 1 -3 dni ponieważ jest dietą niefizjologiczną

Dietę można modyfikować przez dodanie:

  • Soli, cukru
  • Niewielkiej ilości masła
  • Chudego mleka
  • Twarożku
  • Przetartych kompotów
  • Soków z owoców i warzyw
  • Puree z ziemniaków i marchwi
  • Płynów garbnikowych – zapierających (wino czerwone, kakao na wodzie, napar z suszonych czarnych jagód )
  • Płynów osłaniających (mięta, rumianek)

 

W skład diety wchodzi :

  • 150g różnych kasz
  • 150g sucharków
  • Dieta zwiera około 1000kcal, 220g węglowodanów ogółem, 25g białka roślinnego, śladowe ilości pozostałych składników

 

Dieta ubogoenergetyczna

Zastosowanie diety:

  • Redukcja masy ciała w otyłości i nadwadze

Celem diety jest:

  • Redukcja masy ciała (przez stopniowe ograniczanie energii)
  • Zapewnienie prawidłowego funkcjonowania organizmu
  • Utrzymanie dobrego samopoczucia pacjenta
  • Ograniczenie uczucia głodu

 

Charakterystyka diety ubogoenergetycznej

  • Dieta ta powinna być ubogoenergetyczna i równocześnie zrównoważona pod względem składników odżywczych
  • Dla osób otyłych źródłem energii obok pożywienia ma być nagromadzona tkanka tłuszczowa
  • 1g tkanki tłuszczowej daje netto 7kcal, 1kg – 7000kcal
  • Do zredukowania masy ciała o 1kg w ciągu tygodnia, podaż kalorii trzeba zmniejszyć o 1000
  • Zapotrzebowanie energetyczne oblicza się indywidualnie dla każdego pacjenta biorąc pod uwagę wiek, płeć, aktywność fizyczną, podstawową przemianę materii

 

Osoby dorosłe na podstawowe procesy życiowe (w spoczynku) potrzebują :

  • kobiety – 0,95kcal/kg masy ciała/godz
  • mężczyźni – 1kcal/kg masy ciała/godz

 

Dla dokładniejszego ustalenia PPM posługujemy się wzorem Harrisa-Benedicta (1919r)

  • Dla kobiet:

–  PPM kcal=655,1+(9,563xW)+(1,85xH)-(4,676xA)

  • Dla mężczyzn:

–  PPM kcal=66,5+(13,75xW)+(5,003xH)-((6,775xA)

Gdzie:

  • PPM – podstawowa przemiana materii
  • W – masa ciała w kg
  • H – wzrost w cm
  • A – wiek
  • CPM = PPM x współczynnik aktywności fizycznej
  • CPM – całkowita przemiana materii

 

DIETA UBOGOENERGETYCZNA

Wartość diety ubogoenergetycznej waha się w granicach 1000 – 1500kcal, nie powinna być mniejsza od 1000kcal

  • W diecie tej największym ograniczeniom podlegają tłuszcze, które pokrywają nie więcej niż 25% wartości kalorycznej diety
  • Zaleca się nie więcej niż 40g tłuszczu na dobę, z czego 25 – 30g to tłuszcz niewidoczny pochodzący z produktów białkowych
  • W jadłospisie na 1200 – 1300 kcal podaje się produktów tłuszczowych 10 – 25g/dobę

W ilości dozwolonej zaleca się oleje roślinne oraz margaryny utwardzane metodą estryfikacji i wzbogacone w witaminy

Dieta ubogoenergetyczna

  • Tłuszcze zwierzęce z mleka, jaj, mięsa, drobiu, wędlin oraz masła i śmietanki- powinny dostarczać nie więcej niż 10% dobowego zapotrzebowania energetycznego
  • Tłuszcze zwierzęce (oprócz masła i śmietanki, które są źródłem witaminy A) są tylko nośnikiem kalorii, ich nadmiar w diecie prowadzi do otyłości, zwiększa stężenie cholesterolu we krwi
  • Dieta nie powinna zawierać mniej niż 100g węglowodanów (ilość ta chroni przed zużywaniem białka ustrojowego), gdyż są one głównym składnikiem energetycznym pożywienia
  • Wskazane jest pieczywo razowe (bez karmelu i miodu), chrupkie, kasza gryczana, otręby; produkty zbożowe z grubego przemiału *zawierają mniej kalorii, są cennym źródłem błonnika pokarmowego, witamin z grupy B i soli mineralnych
  • W ograniczonych ilościach podaje się pieczywo jasne, makarony, pozostałe kasze oraz ziemniaki
  • Błonnik odgrywa ważna rolę w redukcji masy ciała, gdyż zwiększa objętość pożywienia dając uczucie sytości

 

W diecie tej powinno być:

  • Więcej sałatek, surówek, warzyw gotowanych
  • Zaleca się około 750g/dobę warzyw i owoców – produkty te dostarczają oprócz błonnika pokarmowego, witaminy rozpuszczalne w wodzie z grupy B i C, flawonoidy oraz makro- i mikropierwiastki

Z diety wykluczyć lub ograniczyć należy:

  • Produkty zwierające cukry łatwo przyswajalne: cukier, miód, dżemy, słodycze, ciastka, desery; nadmiar cukru prowadzi do syntezy trójglicerydów, które odkładają się w postaci tkanki tłuszczowej oraz w naczyniach krwionośnych przyczyniając się do rozwoju miażdżycy
  • Białko zalecane jest w formie fizjologicznej (1g/kg masy ciała tj.70-80g/dobę)
  • W diecie ubogoenergetycznej białko stanowi 20 – 25% wartości energetycznej całodziennego pożywienia
  • Białko zwierzęce o wysokiej wartości biologicznej powinno znajdować się w 3 głównych posiłkach (źródło – produkty zwierzęce chude: mięso, mleko, ryby, drób, sery twarogowe; w ograniczonej ilości jaja, wędliny głównie drobiowe, mięsa czerwone, krwiste należy spożywać tylko kilka razy w miesiącu)

 

W diecie ubogoenergetycznej ważny jest:

  • Dobór produktów
  • Ilość produktów
  • Sposób przygotowania posiłków

 

Potrawy powinny być:

  • Gotowane w małej ilości wody
  • Gotowane na parze, w szybkowarach, kombiwarach
  • Przygotowane w naczyniach do gotowania bez wody
  • Duszone bez dodatku tłuszczu
  • Pieczone w folii

 

W diecie ubogoenergetycznej zalecane są:

  • Zupy czyste
  • Soki z warzyw i owoców bez dodatku cukru
  • Warzywa i owoce w formie surówek
  • Warzywa gotowane (bez zagęszczania mąką, śmietaną lub żółtkiem; można je podać z niewielką ilością świeżego masła)
  • Do potraw tylko mleko odtłuszczone płynne lub w proszku
  • Tłuszcze w ograniczonej ilości: olej, masło, miękka margaryna – najlepiej dodawane do potraw na surowo
  • Przyprawy przyspieszające przemianę materii: kminek, kolendra, majeranek, ogórecznik, ruta, seler
  • Napoje niesłodzone
  • Desery w ograniczonej ilości (bez cukru)

 

Dieta o kontrolowanej zawartości kwasów tłuszczowych

Zastosowanie diety:

  • W hiperlipidemii (hiperchoresterolemii, hipertriglicerydemii i hiperlipidemii mieszanej),
  • W miażdżycy,
  • W profilaktyce niedokrwiennej choroby serca

 

Celem diety jest:

  • Zmniejszenie stężenia lipidów surowicy krwi.

Założenia dla diety o kontrolowanej zawartości kwasów tłuszczowych

Energia kcal 2000 podst/łatw
       
Białko ogółem g 75-80  
       
Białko zwierzęce g 45  
       
Tłuszcz g 60 65
       
Węglowodany przyswajalne g 290 275
       
Błonnik pokarmowy g >35  
       
Wapń g 0,9  
       
Żelazo mg 13  
       
Witamina A(ekw. Retinolu) mcg 750  
       
Witamina B1 mg 1,7  
       
Witamina B2 mg 2,0  
       
Witamina C mg >70 70
       

 

W planowanej diecie o kontrolowanej zawartości kwasów tłuszczowych:

  • Białko ogółem powinno stanowić 15,5 % sumy dobowego zapotrzebowania energetycznego
  • Tłuszcz – 27 % sumy dobowego zapotrzebowania energetycznego
  • Węglowodany 57,5 % sumy dobowego zapotrzebowania energetycznego

 

Charakterystyka diety

W diecie należy:

  • Ograniczyć spożycie nasyconych kwasów tłuszczowych (NKT)
  • Częściowo zastąpić NKT wielo- i jednonienasyconymi kwasami tłuszczowymi
  • Dostarczyć wszystkie niezbędne składniki odżywcze zgodnie z zasadami racjonalnego żywienia
  • Tłuszcze w diecie o zwiększonej zawartości nienasyconych kwasów tłuszczowych mają pokrywać 25 – 30% dobowego zapotrzebowania energetycznego
  • Stosunek kwasów nasyconych do wielo- i jednonienasyconych powinien wynosić:
NKT WNKT   JNKT
0,7   : 0,8 : 1,5

 

  • Aby uzyskać taką proporcję należy zaplanować w diecie różnorodne oleje roślinne bogate w wielo- i jednonienasycone kwasy tłuszczowe a także produkowane z tych olejów margaryny miękkie
  • uwzględnić tłuszcze ryb i ssaków morskich bogatych w wielonienasycone kwasy tłuszczowe (C 20:5) i ( C 22:6) zmniejszające stężenie trójglicerydów w surowicy krwi i działające przeciwkrzepliwie
  • Ważny jest stosunek kwasów tłuszczowych z rodziny n-6 do kwasów tłuszczowych z rodziny n-3; według zaleceń FAO/WHO (1994) powinien on wynosić 5:1 – 10:1
  • Z diety wyeliminować należy tłuszcze zwierzęce: smalec, słoninę, boczek, tłuste mięsa, tłuste wędliny, tłuste sery, tłusty drób
  • W diecie ograniczyć należy produkty bogate w cholesterol; jego ilość nie powinna przekraczać 300mg/dobę; (przy dużych stężeniach cholesterolu we krwi 200mg/dobę); produkty bogate w cholesterol to: żółtka, podroby, śmietana, masło
  • W przypadku pacjentów o prawidłowej masie ciała zaleca się 25-30kcal/kg masy ciała tj. około 2000kcal na dobę
  • Dietę modyfikuje się indywidualnie dla każdego pacjenta (z nadwagą , otyłością lub niedowagą)
  • Białko zaleca się w normie fizjologicznej, około 1g/kg masy ciała co stanowi 15% zapotrzebowania energetycznego
  • Białko powinno pochodzić z chudych produktów zwierzęcych – indyk, kurczak bez skóry, cielęcina; w ograniczonych ilościach mięsa czerwone krwiste, ryby głównie morskie (w których obecne są wielonienasycone kwasy tłuszczowe z rodziny n-3), królik, chude sery twarogowe, chude mleko i jego przetwory
  • Węglowodany pochodzące z produktów zbożowych, ziemniaków, nasion roślin strączkowych uzupełniają zapotrzebowanie energetyczne
  • W diecie na 2000kcal węglowodany stanowią 55 – 60% dobowego zapotrzebowania energetycznego ( tj. około 300g )

Dieta o kontrolowanej zawartości kwasów tłuszczowych

  • W diecie ograniczeniu podlega sacharoza i fruktoza – zwiększają one stężenie trójglicerydów we krwi, zwiększają syntezę lipoprotein VLDL
  • Cukier oraz cukry proste (fruktoza i glukoza) zawarte w warzywach i owocach nie powinny dostarczać więcej niż 10% dobowego zapotrzebowania energetycznego
  • Błonnik pokarmowy (rozpuszczalny – głównie pektyny i żywice) ma korzystne działanie na obniżenie stężenia cholesterolu we krwi

Zalecana ilość błonnika w diecie 30 -40g

  • Dieta powinna zawierać co najmniej 700g warzyw i owoców – są one dobrym źródłem antyoksydantów: witaminy C, B – karotenu, witaminy E
  • flawonoidów

 

Dieta o kontrolowanej zawartości kwasów tłuszczowych

W diecie powinny się znaleźć produkty zawierające substancje o działaniu przecimiażdzycowym, antyagregacyjnym, hipotensyjnym. Są to:

  • Warzywa i owoce bogate w witaminę C i β-karoten – owoce jagodowe, owoce cytrusowe, pomidory, brokuły.
  • Warzywa bogate w β-karoten.

Pomarańczowe: marchew, dynia, cukinia, melon;

Ciemnozielone, liściaste: sałata, szpinak, jarmuż (cenne źródło potasu); Buraki – zawierają flawonoidy, betainę i betacyjany (poprawiają krążenie); Selery – obniżają ciśnienie, działają hipotensyjnie;

Suche nasiona roślin strączkowych – zmniejszają stężenie cholesterolu Jabłka – dobre źródło pektyn, flawanoidów, gdzie dominuje kwercytyna

Dieta o kontrolowanej zawartości kwasów tłuszczowych- produkty zalecane

  • Czarna herbata – bogata w kwercytynę, zapobiega odkładaniu się cholesterolu i działa przeciwzakrzepowo
  • Zielona herbata –obniża ciśnienie i wykazuje właściwości antyoksydacyjne
  • Warzywa krzyżowe (brukselka, brokuły, kalafior) – dobre źródło glutationu, który zapobiega między innymi powstawaniu wolnych rodników
  • W diecie należy uwzględnić:
  • Olej rzepakowy, oliwę z oliwek – bogate w jednonienasycone kwasy tłuszczowe
  • Olej słonecznikowy, sojowy, kukurydziany, krokoszowy – zwierające wielonienasycone kwasy tłuszczowe
  • Kukurydza, orzechy włoskie, migdały, ziarna słonecznika – dobre źródło nienasyconych kwasów tłuszczowych i przeciwutleniaczy (wit. E ,selen)
  • Płatki owsiane – zmniejszają stężenie cholesterolu (dzięki obecności beta-glutanu, włókna rozpuszczalnego)
  • Kiełki pszenicy, owsa, soi i innych nasion – zawierają m.in. witaminy C, E, kwasy tłuszczowe omega-3,
  • Makrela, sardynki, orzechy, sezam – zawierają jeden z najlepszych przeciwutleniaczy ubichinon – koenzym Q 10
  • Produkty mleczne fermentowane, ze zmniejszoną ilością tłuszczu (bakterie kwasu mlekowego asymilują cholesterol, zwiększając jego wydalanie

Techniki sporządzania potraw

Zalecane techniki sporządzania potraw to:

Gotowanie :

  • W wodzie
  • Na parze
  • Pod ciśnieniem
  • Zmodyfikowane duszenie potraw – obsmażanie beztłuszczowe na patelni teflonowej i duszenie w niewielkiej ilości wody
  • Dozwolone jest pieczenie w folii przezroczystej, w pergaminie, na ruszcie, rożnie; mięso, ryby, warzywa można także piec w naczyniach ceramicznych lub w kombiwarach
  • Niedozwolone są potrawy smażone, pieczone, duszone z dodatkiem tłuszczu przygotowywane tradycyjnie
  • Nie zaleca się stosowania zasmażek do podprawiania potraw, zupy, sosy zagęszcza się zawiesiną mąki i mleka

 

Dieta łatwo strawna bogatobiałkowa

Zastosowanie diety:

  • U osób wyniszczonych,
  • W chorobach nowotworowych,
  • W rozległych oparzeniach,
  • W zranieniach,
  • W chorobach przebiegających z gorączką,
  • Dla rekonwalescentów po przebytych chorobach.

 

Celem diety jest:

  • Dostarczenie odpowiedniej ilości białka do budowy i odbudowy tkanek ustrojowych ciał odpornościowych, enzymów, hormonów, białek osocza

Dieta musi mieć odpowiednią wartość energetyczną, w przeciwnym razie białko będzie wykorzystane do celów energetycznych.

 

Założenia dla diety łatwo strawnej bogatobiałkowej

Energia kcal 2200-2300 2000
       
Białko ogółem g 110 75-80
       
Białko zwierzęce g 70 45
       
Tłuszcz g 70 65
       
Węglowodany przyswajalne g 280-310 275
       
Błonnik pokarmowy g <30  
       
Wapń g 0,9  
       
Żelazo mg >13 13
       
Witamina A(ekw. Retinolu) mcg 750  
       
Witamina B1 mg 1,7  
       
Witamina B2 mg 2,0  
       
Witamina C mg >70  
       

 

Założenia dla diety łatwostrawnej bogatobiałkowej :

  • Białko ogółem powinno stanowić 20 % sumy dobowego zapotrzebowania energetycznego
  • Tłuszcz – 28 % sumy dobowego zapotrzebowania energetycznego
  • Węglowodany 52 % sumy dobowego zapotrzebowania energetycznego

Charakterystyka diety bogatobiałkowej

  • Dieta ta jest modyfikacją diety łatwo strawnej; polega ona na zwiększeniu ilości białka do 2,0g/kg mc to jest 100-120g/dobę
  • W skrajnych przypadkach (np. rozległych oparzeniach) ilość białka zwiększa się do 3g/kg mc
  • Białko w 2/3 powinno pochodzić z produktów zwierzęcych (mleko, ser twarogowy, chude mięsa, chude wędliny, jaja – źródło białka o wysokiej wartości biologicznej)
  • Aby białko mogło być wykorzystane do celów budulcowych i regeneracyjnych należy w diecie zwiększyć podaż energii w porównaniu z dietą łatwostrawną (do 2200-2300kcal i 110g białka)
  • Tłuszcze pokrywają 25 – 30% energii; znaczna część tłuszczu pochodzi z produktów białkowych, ilość dodawanego tłuszczu waha się w granicach 30-40g
  • Węglowodany pokrywają 50-55% zapotrzebowania energetycznego
  • Przy dostatecznej podaży energii z reguły pokryte jest zapotrzebowanie na witaminy i składniki mineralne
  • W diecie w związku z dużą ilością produktów białkowych (mięso, drób, ryby) wzrasta ilość sodu; zaleca się ograniczeni e lub wykluczenie z diety soli kuchennej oraz produktów z dodatkiem soli (np. wędliny, konserwy, marynaty, solone pieczywo)
  • Potrawy przyrządza się tak jak w diecie łatwo strawnej

 

Dieta łatwostrawna niskobiałkowa

Zastosowanie diety:

  • W chorobach nerek i wątroby przebiegających z niewydolnością tych narządów

Celem diety jest:

  • Zapobieganie nadmiernemu wytwarzaniu toksycznych dla organizmu produktów przemiany białkowej
  • Ochrona zmienionych chorobowo narządów – wątroby, nerek
  • Utrzymanie możliwie dobrego stanu odżywienia pacjenta przez dostarczenie potrzebnej ilości energii i składników pokarmowych

 

Założenia dla diety niskobiałkowej

Energia kcal 2000 podst/łatw
       
Białko ogółem g 40 75-80
       
Białko zwierzęce g 30 45
       
Tłuszcz g 65-70 65
       
Węglowodany przyswajalne g 310 275
       
Błonnik pokarmowy g 25  
       
Wapń g 0,9  
       
Żelazo mg 13  
       
Witamina A(ekw. Retinolu) mcg 750  
       
Witamina B1 mg 1,7  
       
Witamina B2 mg 2,0  
       
Witamina C mg 70  
       

 

 

W planowanej diecie niskobiałkowej:

  • Białko ogółem powinno stanowić 8 % sumy dobowego zapotrzebowania energetycznego
  • Tłuszcz – 30 % sumy dobowego zapotrzebowania energetycznego
  • Węglowodany -62 % sumy dobowego zapotrzebowania energetycznego

Dzienna racja pokarmowa powinna zawierać:

  • Fosfor – 737 mg
  • Potas – 2866 mg
  • Wapń – 402 mg
  • Sód – 658 mg

Charakterystyka diety niskobiałkowej

  • Dieta ustalana jest indywidualnie dla każdego pacjenta
  • Zapotrzebowanie energetyczne wynosi około 35 kcal/kg mc, waha się w granicach 2000 – 2500 kcal/dobę
  • Cecha charakterystyczna diety to zmniejszona ilość białka do granic tolerancji tego składnika przez chorego, tolerancja na białko zmienia się w czasie trwania choroby
  • Dieta ta dostarcza 40 – 50g/dobę białka czyli 0,6 – 0,7g/kg mc.

Dieta niskobiałkowa

  • W przypadku zaawansowanej niewydolności nerek lub wątroby zaleca się podaż białka poniżej 0,6g/kg mc to jest poniżej 40g/dobę
  • W diecie na 2000kcal/dobę i 40 -50g/dobę białka, pokrywa ono zapotrzebowanie energetyczne w 8 – 10%
  • ¾ ogólnej ilości białka powinno stanowić białko pochodzenia zwierzęcego (pełno wartościowego)
  • Konieczne jest ograniczenie ilości białka roślinnego (niepełnowartościowego), wprowadza się w diecie pieczywo niskobiałkowe, zmniejszając ilość białka o około 15g

Dieta niskobiałkowa

  • Tłuszcze w chorobach nerek nie wymagają ograniczenia; z uwagi na zwiększone stężenie lipidów należy uwzględnić w diecie tłuszcze roślinne oraz pochodzące z ryb morskich
  • Węglowodany pokrywają zapotrzebowanie energetyczne 60%
  • Głównym źródłem węglowodanów są produkty zbożowe; przy dużych ograniczeniach białka mąkę pszenną zastępuje się skrobią pszenną, ziemniaczaną a pieczywo zwykłe pieczywem niskobiałkowym
  • Ilość węglowodanów w diecie ulega zwiększeniu w chorobach wątroby związanych z niewydolnością tego narządu

 

Dieta z ograniczeniem łatwo przyswajalnych węglowodanów i nasyconych kwasów tłuszczowych

Zastosowanie diety:

  • W cukrzycy w
  • Przypadku upośledzonej tolerancji glukozy

 

Celem diety jest:

  • Zmniejszenie stężenia glukozy we krwi i poprawa metabolizmu

Dieta z ograniczeniem łatwo przyswajalnych węglowodanów

  • Dieta z ograniczeniem łatwo przyswajalnych węglowodanów (wysoki indeks glikemiczny) przewidziana jest przede wszystkim dla chorych na cukrzycę,
  • może jednak mieć zastosowanie także w różnych przypadkach chorobowych, zależnie od wskazań lekarza.
  • Zadaniem diety jest uzyskanie i utrzymanie optymalnych wartości parametrów gospodarki węglowodanowej, lipidowej i ciśnienia tętniczego oraz zapobieganie późnym powikłaniom cukrzycy

 

Charakterystyka diety

  • Dieta polega na ograniczeniu lub wykluczeniu z żywienia glukozy, fruktozy, sacharozy (czyli węglowodanów łatwo przyswajalnych),a zwiększeniu podaży węglowodanów złożonych (skrobi i błonnika pokarmowego)
  • Dietę opracowuje się indywidualnie dla każdego pacjenta
  • Planując dietę bierze się pod uwagę:

*płeć, wiek, wzrost, masę ciała rzeczywistą i należną, *aktywność fizyczną (wykonywana praca),

*stan fizjologiczny (ciąża, karmienie) *choroby współistniejące

Zalecenia dietetyczne

  • Odchudzanie pacjenta z cukrzycą typu 2 jest jednym z podstawowych warunków skutecznej terapii. U chorych leczonych insuliną często zachodzi potrzeba indywidualizacji diety.
  • Bardzo ważna jest kontrola ilości i jakości spożywanych posiłków i potraw oraz ich odpowiednie rozłożenie w czasie w ciągu całego dnia. Szczególnie dotyczy to produktów, które są źródłem węglowodanów. Chorzy na cukrzycę nie mogą jednorazowo spożywać zbyt dużych ilości pożywienia, ani zbyt długo nie spożywać posiłku.
  • Każdego dnia spożycie powinno być wyrównane, czyli zgodne z całodzienną racją pokarmową.
  • Liczba posiłków w ciągu dnia powinna być jednakowa i powinny one być spożywane o stałych godzinach.

 

Wymienniki węglowodanowe

  • Wymiennik węglowodanowy (WW) to porcja produktu wyrażona w gramach dostarczająca 10g węglowodanów przyswajalnych (węglowodany przyswajalne =węglowodany ogółem – błonnik pokarmowy)
  • Indeks glikemiczny (IG) klasyfikuje produktyżywnościowe na podstawie ich wpływu na stężenie glukozy we krwi i czas pojawienia się zmian. Wszystkie produkty węglowodanowe są porównywane z produktem referencyjnym, którym jest glukoza.

– Podział produktów w zależności od Indeksu Glikemicznego:

– Produkty o niskim indeksie glikemicznym – poniżej 55

– Produkty o średnim indeksie glikemicznym – 55 – 70

– Produkty o wysokim indeksie glikemicznym – powyżej 70

Wymienniki

  • Wymienniki białkowe (WBz) to produkty pochodzenia zwierzęcego, jedna porcja produktu (w gramach) dostarcza 10g białka zwierzęcego
  • Wymienniki tłuszczowe (WT) – jedna porcja produktu (w gramach) dostarcza 10g tłuszczu

 

Wymienniki dietetyczne według Tatonia:

  • Wymienniki dietetyczne – mączne – jeden wymiennik dostarcza średnio 116kcal, 25g węglowodanów, 4g białka
  • Wymienniki dietetyczne – mleczne, jeden wymiennik dostarcza średnio 50kcal, 4g węglowodanów, 4g białka, 2g tłuszczu
  • Wymienniki dietetyczne mięsno-nabiałowe – jeden wymiennik dostarcza średnio 134kcal, 20g białka, 6g tłuszczu
  • Wymienniki dietetyczne – tłuszczowe – jeden wymiennik dostarcza średnio 36kcal, 4g tłuszczu
  • Wymienniki dietetyczne – warzywne – jeden wymiennik dostarcza średnio 50kcal,10g węglowodanów, 2g białka
  • Wymienniki dietetyczne – owocowe –  jeden wymiennik dostarcza średnio 50kcal, 12g węglowodanów

 

Zapotrzebowanie energetyczne

  • Osoby leżące

20 – 25 kcal na kg należnej masy ciała na dobę

  • Osoby chodzące – praca umysłowa

25 – 30 kcal na kg należnej masy ciała na dobę

  • Osoby lekko pracujące – codziennie wykonujące ćwiczenia fizyczne 30 – 35 kcal na kg należnej masy ciała na dobę
  • Osoby wykonujące ciężką pracę fizyczną 35 – 40 kcal na kg należnej masy ciała

 

Rozkład energii na posiłki

  6 posiłków na dobę   5 posiłków na dobę  
I śniadanie 20% lub 25% I śniadanie 25%
II śniadanie 10% II śniadanie 10%
Obiad 30% lub 25% Obiad 25% lub 30%
Podwieczorek 10% Podwieczorek 15% lub 10%
Kolacja 20% Kolacja 25%

 

–  Posiłek przed snem 10%

 

  4 posiłki na dobę    
I śniadanie 30%  
II śniadanie 15% lub podwieczorek
Obiad 30%  
Kolacja 25%  

 

 

żródło: Zasady prawidłowego żywienia w szpitalach. IŻŻ, 2011.,Ciborowska, A. Rudnicka, Dietetyka, Żywienie zdrowego i chorego człowieka. PZWL, 2012. M. Jarosz. Zalecenia zdrowego żywienia w schorzeniach układu krążenia, układu  oddechowego, narządu ruchu, psychosomatycznych i onkologicznych. . IŻŻ, 2012., Prof. dr hab. Emilia Kolarzyk, Mgr Dorota Lang-Młynarska, Dr Agata  Skop-Lewandowska

 

Ocena

Jaka jest twoja opinia ?

← Poprzedni krok

Proszę podać poprawne imię, email oraz pytanie.

Powered by LivelyChat

Najważniejsze co powinieneś wiedzieć o dietach. Dobrze zaplanowana jest bezpieczna

czas czytania: 32 min
0
Do góry
Przeczytaj również artykuł:
Zamknij