Leki przeciwbakteryjne – działania niepożądane

Leki przeciwbakteryjne to środki zabijające żywe komórki drobnoustrojów. Leki o działaniu bakteriobójczym niszczą strukturę komórek bakterii, powodując ich śmierć. Większość antybiotyków i chemioterapeutyków wykazuje działanie bakteriobójcze w wyższych stężeniach, a bakteriostatyczne w niższych stężeniach. Z tego względu również leki bakteriostatyczne określa się często jako bakteriobójcze.

Działania niepożądane po antybiotykach

  • Alergie
Dysbakterioza Działania toksyczne wobec
narządów:
Aminoglikozydy
  • Alergia skórna
Eliminacja fizjologicznej flory bakteryjnej nefrotoksyczność Wankomycyna
przewodu pokarmowego Cefalosporyny
  • Alergia pokarmowa
Aminoglikozydy
  • Wstrząs anafilaktyczny
ototoksyczność Wankomycyna
hepatotoksyczność Tetracykliny
  • Zespół Stevensa i Johnsona
Penicyliny
neurotoksyczność Imipenem
Fluorochinolony
Tetracykliny
fototoksyczność Fluorochinolony
Sulfonamidy
grzybica biegunka rzekomobłoniaste chondrotoksyczność Fluorochinolony
zapalenie jelita tendinopatie Fluorochinolony
grubego
Sulfonamidy
Anemia Penicyliny
hemolityczna Chloramfenikol

 

Częstym działaniem niepożądanym po antybiotykach są biegunki. Mogą mieć różne podłoże:

  • Działanie niepożądane po leku Objaw alergii pokarmowej
  • Objaw dysbakteriozy
  • Objaw rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego

 

Ryzyko rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego jest następujące po antybiotykach:

 

Wysokie ryzyko Średnie ryzyko Niskie ryzyko
Klindamycyna Makrolidy Metronidazol
Cefalosporyny II i III generacji Aminoglikozydy Wankomycyna
Penicyliny z inhibitorami beta- Tetracykliny
laktamaz
Fluorochinolony

 

Leki stosowane w rzekomobłoniastym zapaleniu jelita grubego:

Metronidazol Wankomycyna Fidaksomycyna

Fidaksomycyna – antybiotyk, który hamuje polimerazę RNA i w ten sposób hamuje syntezę RNA. Nie wchłania się z przewodu pokarmowego i stosowana tylko w zakażeniach C. difficile.

Sposoby zapobiegania działań niepożądanych po antybiotykach – przeanalizuj we własnym zakresie.

Stosowanie antybiotyków w ciąży

B – prawdopodobnie bezpieczne – badania na zwierzętach nie Penicyliny, cefalosporyny, meropenem, aztreonam,
wykazały wpływu na rozwój płodu, brak badań u ludzi) fosfomycyna, makrolidy (oprócz klarytromycyny),
klindamycyna, streptograminy, nitrofurantoina, daptomycyna
C – ograniczone zastosowanie – badania na zwierzętach Imipenem, glikopeptydy, klarytromycyna, linezolid,
wykazały toksyczny wpływ na płód, brak badań u ludzi chloramfenikol, fluorochinolony, metronidazol, kotrimoksazol,
kolistyna
D – tylko w wyjątkowych sytuacjach, udowodnione działanie Tetracykliny, tygecyklina, aminoglikozydy
toksyczne na płód, czasami korzyści wynikające z
zastosowania mogą przeważać nad ryzykiem

 

Antybiotyki przeciwwskazane u dzieci:

 

Tetracykliny –do 12 r.ż. – odkładają się w kościach i zębach

Fluorochinolony – do 18 r.ż. -z powodu erozji chrząstki stawowej (artropatia)

 

U noworodków

 

Sulfonamidy – wypierają z połączeń z białkami bilirubinę i powodują „KERNICTERUS” – żółtaczkę jąder podkorowych mózgu

Chloramfenikol – zespół dziecka szarego

 

Antybiotyki hamujące syntezę bakteryjnej ściany komórkowej

 

Penicyliny Cefalosporyny Karbapenemy Monobaktamy Inne
I generacja: Imipenem z Aztreonam1 Bacytracyna
  • Penicyliny naturalne
Cefazolina, cylastatyną,
cefaleksyna, Meropenem,
cefadroksyl Ertapenem
II generacja: Fosfomycyna
  • Penicyliny przeciwgronkowcowe
Cefuroksym,
Cefaklor
III generacja: Wankomycyna,
  • Penicyliny o rozszerzonym  spektrum działania
Cefotaksym, Teikoplanina
Ceftriakson, (grupa: glikopeptyd)
Ceftazidim,
Ceftibuten
IV generacja: Telavancin
  • Penicyliny antypseudomonal
Cefepim
V generacja:
Ceftarolin

 

 

Działanie bakteriobójcze wykazują:

 

  • wszystkie grupy hamujące syntezę ściany komórkowej
  • antybiotyki aminoglikozydowe
  • daptomycyna
  • fluorochinolony

 

Antybiotyki beta-laktamowe

Do antybiotyków beta-laktamowych zaliczamy:

  1. Penicyliny
  1. Cefalosporyny
  2. Karbapenemy
  1. Monobaktamy

 

  1. Penicyliny, do tej grupy należą: o Penicyliny naturalne:

penicylina G (i.v.), penicylina V (p.o.),

penicylina prokainowa,

penicylina benzatynowa (i.m.) o najdłuższym czasie działania.

 

  • Penicylinazooporne penicyliny wykazujące aktywność przeciwgronkowcową (MSSA – gronkowiec złocisty metycylino wrażliwy): np.kloksacylina

* Penicyliny o poszerzonym spektrum działania – aminopenicyliny: amoksycylina i ampicylina.

  • Penicyliny aktywne wobec Pseudomonas: karboksypenicyliny (tykarcylina) i ureidopenicyliny (piperacylina).

Poniżej przedstawiono przykłady penicylin z ich aktywnością przeciwbakteryjną.

 

Penicylina G

Stosowane w leczeniu zakażeń wywołanych m. in. przez:

Streptococcus pyogenes (grupy A) i inne wrażliwe Streptococcus (Streptococcus pneumoniae coraz częście j oporny na penicyliny, bo produkuje beta-laktamazy)

Treponema palidum

Clostridium perfringens Listeria monocytogenes Actinomyces

 

Penicyliny naturalne stosowane:

  • Angina – stosowana penicylina V przez 10 dni
  • Szkarlatyna (płonica)
  • Róża
  • Zgorzel gazowa
  • Kiła – lekiem pierwszego rzutu jest penicylina G, obecnie także penicylina benzatynowa

 

Kloksacylina

Kloksacylina (Syntarpen; tabl, proszek do sporządzania iniekcji i wlewów)

Stosowane w leczeniu zakażeń wywołanych m. in. przez:

Staphylococcus aureus (MSSA) i epidermidis

 

Amoksycylina i Ampicylina

Amoksycylina charakteryzuje się lepszą biodostępnością od ampicyliny

Stosowane w leczeniu zakażeń wywołanych m. in. przez:

Streptococcus pneumoniae2 i pyogenes Staphylococcus aureus3

Enterococcus sp.

Enterobacteriaceae: E. coli2, Proteus mirabilis, Salmonella, Shigella Haemophilus influenzae2

Helicobacter pylori

Listeria monocytogenes Borrelia burgdorferi

2Bakterie takie jak: Streptococcus pneumoniae, E. coli i Haemophilus influenzae wytworzyły oporność poprzez produkcję beta-laktamazy, dlatego aminopenicyliny łączy się z inhibitorami beta-laktamaz.

3Staphylococcus aureus produkujący beta-laktamazy czyli MSSA

Amoksycylina + kwas klawulanowy Ampicylina + sulbaktam

Stosowane w:

  • Ostrym zapaleniu błony śluzowej nosa i zatok przynosowych,
  • Ostre zapalenie ucha środkowego
  • Angina paciorkowcowa
  • Pozaszpitalne zapalenie płuc
  • Zakażenia dróg moczowych
  • Eradykacja H. pylori
  • Wczesne stadium boreliozy z Lyme

 

Piperacylina i Tykarcylina

Piperacylina + tazobaktam

Tykarcylina + kwas klawulanowy

 

Stosowane w leczeniu zakażeń wywołanych m. in. przez:

Streptococcus pneumoniae i pyogenes Haemophilus influenzae

Pseudomonas aeruginosa Enterobacteriaceae

 

Wybrane działania niepożądane penicylin:

Reakcje nadwrażliwości opisywane jako wysypka, pokrzywka, a nawet wstrząs anafilaktyczny, szczególnie po penicylinach naturalnych stosowanych parenteralnie. Ze względu na częste występowanie ostrych reakcji anafilaktycznych (0,004-0,04%), przed podaniem naturalnych penicylin zaleca się wykonanie testu z penicyliną krystaliczną 100 IU, solą fizjologiczną, a przed podaniem penicyliny prokainowej dodatkowo z prokainą. Wszystkie składniki podawane są w ilości 0,1 ml śródskórnie, w przedramię.

Dysbakterioza (objawiająca się biegunką), szczególnie po antybiotykach szerokowidmowych, w wyniku której występują nadkażenia grzybicze i/lub bakteryjne, np. namnażanie patogenów np. Clostridium difficile (odpowiedzialnych za rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego).

Anemia hemolityczna Zespół Hoigne

 

Interakcje penicylin

Z antybiotykami aminoglikozydowymi

Z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi Z antykoagulantami

 

  1. Cefalosporyny –  są podzielone na 5 generacji. Przykłady antybiotyków z ich spektrum działania podane są poniżej.

Cefaleksyna, cefadroksyl – I generacja

Stosowane w leczeniu zakażeń wywołanych m. in. przez:

Streptococcus pneumoniae i pyogenes Staphylococcus aureus (MSSA)

  1. coli

Proteus mirabilis

Klebsiella pneumonia

Cefaklor, Cefuroksym– II generacja

Stosowane w leczeniu zakażeń wywołanych m. in. przez:

Streptococcus pneumoniae i pyogenes Staphylococcus aureus (MSSA)

Haemophilus influenzae E. coli

Proteus mirabilis

Klebsiella pneumoniae

 

Cefotaksym, Ceftriakson, Ceftazydym, Cefoperazon – III generacja

Cefotaksym i ceftriakson dobrze pentrują do płynu mózgowo-rdzeniowego

Stosowane w leczeniu zakażeń wywołanych m. in. przez:

Streptococcus pneumoniae i pyogenes

Staphylococcus aureus (MSSA) słabsze działanie w porównaniu z I generacją

Haemophilus influenzae

 Neisseria meningitidis, gonorrhoeae

Pseudomonas aeruginosa tylko ceftazydym Enterobacteriaceae

 

Cefepim – IV generacja

Stosowane w leczeniu zakażeń wywołanych m. in. przez:

Pseudomonas aeruginosa

 

Ceftarolin – V generacja

Stosowane w leczeniu zakażeń wywołanych m. in. przez:

Staphylococcus aureus (MRSA)

 

I generacja II generacja III generacja IV generacja V generacja
Streptococcus Streptococcus Streptococcus
pyogenes pyogenes pyogenes
Streptococcus Streptococcus Streptococcus
pneumoniae pneumonia pneumoniae
(cefuroksym
aktywny)
MSSA MSSA MRSA
E.coli E.coli Enterobacteriaceae
Klebsella Klebsella
pneumoniae pneumoniae
Proteus mirabilis Proteus mirabilis
Haemophilus Haemophilus
influenzae influenzae
Neisseria
gonorrhoeae
Neisseria
meningitidis
Pseudomonas Pseudomonas
aeruginosa aeruginosa
(ceftazydym)

 

 

Działania niepożądane:

Reakcje nadwrażliwości – obserwuje się również reakcje krzyżowe z penicylinami. Oznacza to, że osobie, u której wystąpił wstrząs anafilaktyczny po penicylinach nie należy podawać cefalosporyn.

Dysbakterioza

Rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego szczególnie w wyniku terapii cefalosporynami II i III generacji. Nefrotoksyczność

 

Interakcje

W połączeniu z alkoholem możliwość wystąpienia reakcji disulfiramowej Z aminoglikozydami

Z wankomycyną

 

  1. Karbapenemy – np. Imipenem

Należy do antybiotyków szerokowidmowych. Stosowane w leczeniu zakażeń wywołanych m. in. przez:

  • Streptococci,
  • Metycylino-wrażliwe Staphylococci
  • Gatunki Haemophilus
  • Enterobacteriaceae
  • Neisseria spp.
  • aeruginosa (ertapenem nie jest aktywny)
  • beztlenowce

 

Imipenem zawsze jest stosowany z cilastatyną, która hamuje metabolizm antybiotyku. Imipenem może prowadzić do wystąpienia drgawek

 

  1. Monobaktamy – Aztreonam

Działają na tlenowe Gram ujemne pałeczki: rodzina Enterobacteriacae i P. aeruginosa

Słaba krzyżowa reakcja alergiczna z innymi beta-laktamami i może być stosowany w przypadku reakcji anafilaktycznej na pozostałe beta-laktamy

 

GLIKOPEPTYDY: Wankomycyna

Stosowane w leczeniu zakażeń wywołanych m. in. przez:

Streptococcus pneumoniae i pyogenes w tym oporne na penicylinę Enterococcus sp.

Staphylococcus aureus (MRSA) Clostridium difficile

Hamuje syntezę ściany komórkowej i wykazuje działanie bakteriobójcze.

Nie wchłania się z przewodu pokarmowego i w infekcjach układowych jest stosowana pozajelitowo we wlewie podawanym w ciągu około 2h.

 

Działania niepożądane:

  • Oto- i nefrotoksyczność, którą mogą nasilić leki o podobnych właściwościach
  • „Zespół czerwonego karku” wynikający z uwalniania przez wankomycynę histaminy

 

Bacytracyna

Aktywna wobec paciorkowców i gronkowców. Stosowana tylko miejscowo (maść i puder do rozpylania na skórę). Stosowana w preparatach złożonych z dodatkiem neomycyny lub polimyksyny B, które wykazują aktywność wobec bakterii gram ujemnych.

 

Fosfomycyna

Aktywna wobec bakterii gram dodatnich i ujemnych, również aktywna wobec bakterii produkujących penicylinazę. Fosfomycyna stosowana głównie w dawce jednorazowej 2 lub 3g w niepowikłanym bakteryjnym zapaleniu pęcherza moczowego.

 

Antybiotyki hamujące syntezę białka

 

Hamujące podjednostkę 30S Hamujące podjednostkę 50S
Aminoglikozydy Makrolidy
Tetracykliny Linkozamidy
Chloramfenikol
Streptograminy
Oksazolidynony

 

Antybiotyki aminoglikozydowe –np.

amikacyna,

gentamycyna,

tobramycyna, streptomycyna neomycyna kanamycyna

 

Stosowane w leczeniu zakażeń wywołanych m. in. przez:

Haemophilus infuenzae Pseudomonas aeruginosa Enterobacteriaceae

Acinetobacter

MSSA – umiarkowana aktywność i nie należy stosować ich w monoterapii, ale są stosowane z penicylinami przeciwgronkowcowym (kloksacylina) lub z cefalosporyną I lub II generacji

Enterococcus – niska aktywność i Streptococcus pneumonia – bardzo niska aktywność. W przypadku tych bakterii nie należy ich stosować w monoterapii, ale w połączeniu z penicylinami, aminopenicylinami i wankomycyną wykazują działanie synergistyczne.

 

Wskazania:

  • Powikłane i nawracające zakażenia dróg moczowych
  • Bakteryjne zapalenie wsierdzia
  • Zakażenia w obrębie jamy brzusznej
  • Posocznica
  • Gruźlica – streptomycyna-antybiotyk drugiego rzutu stosowany w skojarzeniu z 2 lub 3 lekami;
  • Encefalopatia wątrobowa – neomycyna p.o.
  • Przedoperacyjne wyjałowienie przewodu pokarmowego – neomycyna p.o.
  • Rzeżączka – spektynomycyna
  • Inne

Aminoglikozydy działają bakteriobójczo, nie wchłaniają się z przewodu pokarmowego, dlatego są stosowane pozajelitowo celem działania ogólnoustrojowego. Stosowane są także miejscowo:

  • doustnie – neomycyna w celu wyjałowienia jelita przed zabiegami chirurgicznymi i w encefalopatii wątrobowej,
  • na powierzchnię skóry – np. neomycyna
  • w kroplach do oczu – np. gentamycyna, tobramycyna.

 

Działania niepożądane:

  • Oto- i nefrotoksyczność
  • Osłabienie mięśni poprzez zahamowanie uwalniania acetylocholiny do płytki motorycznej
  • Działanie teratogenne

 

Interakcje:

  • Z penicylinami, cefalosporynami oraz wankomycyną
  • Z furosemidem

 

Makrolidy

I generacja: Erytromycyna i Spiramycyna

II generacja: Azytromycyna i Klarytromycyna i Roksytromycyna

 

Stosowane w leczeniu zakażeń wywołanych m. in. przez:

Streptococcus pneumoniae i pyogenes Staphylococcus aureus (MSSA)

Treponema palidum erytromycyna, antybiotyk drugiego rzutu

Haemophilus influenzae (tylko II generacja) Neisseria meningitidis, N. gonorrhoeae

Helicobacter pylori klarytromycyna Bordetella pertussis

Bakterie atypowe: Chlamydia sp., Mycoplasma sp., Legionella sp. Toxoplasma gondii

 

Makrolidy działają bakteriostatycznie.

Stanowią alternatywę dla antybiotyków beta-laktamowych u osób uczulonych na penicyliny.

Działania niepożądane są nieliczne, głównie wywołują zaburzenia żołądkowo-jelitowe.

Interakcje są związane z hamującym działaniem erytromycyny i klarytromycyny wobec cytochromu P450. Właściwości takie prowadzą do zahamowania metabolizmu leków metabolizowanych przez cytochrom P450 (statyny, werapamil, benzodiazepiny i in.).

Azytromycyna – antybiotyk długodziałający, terapia tym antybiotykiem trwa 1-3-5 dni:

  • 500 mg co 24 h przez 3 kolejne dni lub
  • 500 mg pierwszego dnia, a następnie co 24 h 250 mg przez 4 kolejne dni lub
  • 2 g jednorazowo – preparat o przedłużonym działaniu

 

Linkozamidy – np. Klindamycyna

Stosowana w leczeniu zakażeń wywołanych m. in. przez:

Streptococcus pneumoniae i pyogenes Staphylococcus aureus (MSSA)

Bakterie beztlenowe: Clostridium perfringens, Bacteroides sp., Fusobacterium Toxoplasma gondii

Wykazuje działanie bakteriostatyczne. Dobrze wchłania się z przewodu pokarmowego i penetruje, osiągając stężenie terapeutyczne, do kości i miazgi zębowej. Nie penetruje do płynu mózgowo-rdzeniowego.

 

Działania niepożądane:

  • Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
  • Rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego

 

Tetracykliny – np. Tetracyklina, Doksycyklina

Stosowane w leczeniu zakażeń wywołanych m. in. przez:

Neisseriae gonorrhoeae

Bakterie atypowe: Mycoplasma pneumoniae, Chlamydia sp. Borrelia burgdorferi

Bordetella pertussis Vibrio cholerae

Działają bakteriostatycznie.

 

Działania niepożądane:

  • Dysbakterioza i wynikające z niej bakteryjne i/lub grzybicze nadkażenia
  • Hepatotoksyczność;
  • Fototoksyczność i z tego powodu podczas terapii tetracyklinami należy unikać ekspozycji na światło;
  • Wykazują działanie teratogenne wobec płodu (należą do kategorii D);
  • Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

 

Są przeciwwskazane u dzieci do 12 roku życia ze względu na możliwość tworzenia kompleksów z jonami wapnia, co prowadzi do nieodwracalnych zmian w zębach (brązowe przebarwienie i hipoplazję szkliwa).

 

Interakcje:

  • Obecność grup hydroksylowych powoduje tworzenie nierozpuszczalnych kompleksów w przewodzie pokarmowym z kationami dwu- i trójwartościowymi. Efektem interakcji jest zmniejszone wchłanianie tetracyklin.
  • Tetracykliny zmniejszają efektywność doustnych środków antykoncepcyjnych.

 

 Pozostałe leki przeciwbakteryjne

Fluorochinolony

 

Są inhibitorami gyrazy DNA (topoizomerazy II), a także topoizomerazy IV. Wykazują działanie bakteriobójcze.

I generacja II generacja III generacja IV generacja
Kwas nalidyksowy Ofloksacyna
Kwas pipemidynowy Norfloksacyna Lewofloksacyna Moksyfloksacyna
Pefloksacyna
Ciprofloksacyna
Enterobacteriaceae Enterobacteriaceae Enterobacteriaceae
Bakterie Gram ujemne H. influenzae H. influenzae H. influenzae
Pseudomonas aeruginosa
(ciprofloksacyna)
Bakterie atypowe: Bakterie atypowe: Bakterie atypowe:
Mycoplasma pneumoniae Mycoplasma pneumoniae Mycoplasma pneumoniae
Chlamydophila Chlamydophila Chlamydophila
pneumoniae pneumoniae pneumoniae
Legionella pneumoniae Legionella pneumoniae Legionella pneumoniae
Streptococcus Streptococcus
pneumoniae pneumoniae
beztlenowce beztlenowce

 

I generacja: kwas nalidyksowy

II generacja: Ciprofloksacyna, ofloksacyna, norfloksacyna

Stosowane w leczeniu zakażeń wywołanych m. in. przez:

Haemophilus influenzae Enterobacteriaceae

Pseudomonas aeruginosa Bacillus antracis

Bakterie atypowe: Chlamydia sp., Mycoplasma sp., Legionella sp.

i IV generacja: Lewofloksacyna i Moksyfloksacyna – określane jako „respiratory fluoroquinolones” z racji dobrej aktywności wobec S. pneumoniae w przeciwieństwie do ciprofloksacyny

 

Stosowane w leczeniu zakażeń wywołanych m. in. przez:

Streptococcus pneumoniae i pyogenes Staphylococcus aureus

Haemophiluis influenzae

Neisseria meningitidis, N. gonorrhoeae Enterobacteriaceae

Bordetella pertussis

Bakterie atypowe: Chlamydia sp., Mycoplasma sp., Legionella sp.

 

Wskazania:

  • Zakażenia układu moczowego
  • Bakteryjne zapalenie gruczołu krokowego
  • Rzeżączka niepowikłana
  • Dur brzuszny i salmonellozy
  • Profilaktyka choroby meningokowej ( ciprofloksacyna)
  • Wąglik – leczenie i profilaktyka
  • Zakażenia H. pylori – lewofloksacyna, w przypadku nieskuteczności terapii standardowej

 

Działania niepożądane:

  • Ze strony ośrodkowego układu nerwowego: bóle głowy, senność, zaburzenia widzenia, niepokój, a nawet psychozy, majaczenie, drgawki;
  • Rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego;
  • Chondrotoksyczność: uszkadzają chrząstki nasadowe w organizmach rozwijających się, dlatego nie należy podawać dzieciom i młodzieży do 18 r.ż.;
  • Tendinopatie uszkodzenie ścięgien, prowadzące do ich pękania np. ścięgna piętowego (Achillesa);
  • Fototoksyczność
  • Wydłużenie odstępu QT
  • Hepatotoksyczność (z występowaniem przypadków śmiertelnych) moksyfloksacyna

 

Interakcje:

  • Z jonami dwu- i trójwartościowymi
  • z teofiliną, warfaryną

 

Kotrimoksazol: sulfametoksazol i trimetoprim

Stosowane w leczeniu zakażeń wywołanych m. in. przez:

Streptococcus pneumonia Staphylococcus aureus

Enterobacteriaceae: E. coli, Salmonella, Shigella Bordetella pertussis

Pneumocystis jiroveci

Sulfametoksazol hamuje syntezę kwasu dihydrofoliowego, a trimetoprim hamuje redukcję do kwasu tetrahydrofoliowego (forma aktywna). Każdy z leków stosowanych oddzielnie wykazują działanie bakteriostatyczne.

 

Działania niepożądane:

  • Krystaluria;
  • Reakcje nadwrażliwości, zespół Stevens-Johnsona, a nawet toksyczna nekroliza naskórka (zespół Lyella);
  • Anemia hemolityczna;
  • Żółtaczka jąder podkorowych u noworodków, dlatego lek jest przeciwwskazany u noworodków i u kobiet ciężarnych, szczególnie w III trymestrze ciąży;
  • Fototoksyczność.

 

Interakcje:

  • Z NLPZ-tami
  • Z warfaryną, acenokumarolem, doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi, pochodnymi sulfonylomocznika

 

Metronidazol

Stosowane w leczeniu zakażeń wywołanych m. in. przez:

Helicobacter pylori

Beztlenowce

Trichomonas vaginalis

 

Działania niepożądane:

  • Objawy neurotoksyczne: senność, zawroty głowy, neuropatie
  • Reakcja disulfiramowa w połączeniu z alkoholem

 

Furagina

Stosowane w leczeniu zakażeń wywołanych m. in. przez:

Streptococcus sp. Staphylococcus sp.

Enterobacteriaceae: E. coli

 

Antybiotyki ostatniej szansy

Tygecyklina

Pochodna tetracyklin. Aktywna wobec:

VRE – enterokoków opornych na wankomycynę MRSA

Pałeczki Enterobacteriaceae wytwarzające beta-laktamazy oraz karbapenemazy

 

Wskazania:

  • Zakażenia skóry i tkanki podskórnej
  • Zakażenia w obrębie jamy brzusznej

 

Streptograminy: chinuprystyna, dalfoprystyna

Prep. Synercid zawiera: chinuprystynę i dalfoprystynę

Aktywne wobec:

MRSA, VISA, VRSA

  1. pneumoniae oporne na penicylinę
  2. faecium oporne na wankomycynę (E. faecalis oporne na streptograminy)

 

Linezolid

Streptococcus pneumoniae i pyogenes w tym oporne na penicylinę Enterococcus sp. (VRE)

Staphylococcus aureus (MRSA, VISA, VRSA)

 

Działania niepożądane:

  • Inhibitor MAO i może wywołać zespół serotoninowy przy połączeniu z lekami wpływającymi na poziom serotoniny
  • Trombocytopenia, leukopenia, pancytopenia
  • Neuropatia obwodowa i wzrokowa

Lek nie może być stosowany dłużej niż 28 dni

 

Daptomycyna

Wykazuje działanie bakteriobójcze. Powoduje depolaryzację błony komórkowej.

Aktywna wobec:

VRE MRSA

Stosowana w zakażeniach skóry i tkanek miękkich, nieskuteczny w zapaleniu płuc.

 

Działania niepożądane:

Mialgia, miopatia

 

Antybiotyki w leczeniu boreliozy w przypadku rumienia wędrującego

Doksycyklina Co 12h 100 mg przez 14 (10-21) dni
Amoksycyklina Co 8 h 500-1000 mg przez 14 (10-21) dni
Cefuroksym Co 12 h 500 mg lub 30-40 mg/kg przez 14 (10-21) dni
Penicylina V Co 8 h 1-1,5 mln j.m. lub 0,1-0,15 mln j.m./kg przez 14
(10-21) dni
Azytromycyna (tylko u uczulonych na penicylinę, dzieci < Co 12 h 500 mg pierwszego dnia, następnie 1 x 500 mg
12 r.ż., kobiet w ciąży i karmiących) lub 20 mg/kg i dalej 10 mg/kg przez kolejne 4 dni

 

 

Leczenie niepowikłanego zapalenia pęcherza moczowego.

Leki pierwszego wyboru

Furagin 100 mg 4 x dziennie przez 3-5 dni

Kotrimoksazol 960 mg co 12 h przez 3 dni

Trimetoprim 100 mg co 12 h przez 3 dni

Fosfomycyna 3 g jednorazowo

 

Leki drugiego wyboru

Fluorochinolony przez 3 dni: ciprofloksacyna 250 mg co 12 h, norfloksacyna 400 mg co 12 h, ofloksacyna 200 mg co 12 h

Amoksycylina z kwasem klawulanowym 625 mg co 12 h przez 3-7 dni

Cefaklor 250 mg co 8 h przez 3-7 dni

Amoksycylina 500 mg co 8 h przez 7-10 dni (nie należy stosować w leczeniu empirycznym)

 

żródło: Lekooporność i antybiotykoterapia zakażeń. Artur Drzewiecki.Zakażenia szpitalne.2009, Interna Szczeklika 2014. Podręcznik chorób wewnętrznych,Brenner GM, Stevens CW. Pharmacology. Fourth edition. Saunders Elsevier 2013,Dzierżanowska D, Dzierżanowska-Fangrat K. Przewodnik antybiotykoterapii 2012. α-medica press,Lippincott Illustrated Reviews. Pharmacology. Sixth edition,Raczkiewicz A, Tłustochowicz W. Borelioza. Medycyna po Dyplomie 2013, listopad: 16-22.,Dzierżanowska D. Zakażenia układu moczowego. Medycyna po Dyplomie 2014, lipiec-sierpień: 20-28.,dr n. farm. A. Wiktorowska-Owczarek  Dutkiewicz S, Czymiański R. Lewofloksacyna – optymalne połączenie skuteczności i bezpieczeństwa. Przegląd piśmiennictwa. Przewodnik lekarza 2012.,Antczak A., Dutkowska A, Dutkowski T. Leczenie zakażeń układu oddechowego w ciąży. Medycyna po Dyplomie 2013, październik.

 

Ocena

Jaka jest twoja opinia ?

Leki przeciwbakteryjne – działania niepożądane

czas czytania: 12 min
0
Do góry
Przeczytaj również artykuł:
Zamknij